VBĐVN.vn - Suốt 14 năm, anh Đào Đặng Công Trung (Đà Nẵng) lặng lẽ lặn biển, nhặt rác giữ xanh Sơn Trà, với mong muốn lan tỏa thông điệp sống xanh, nói không với rác thải nhựa.

Người thợ lặn với sứ mệnh xanh

Gặp anh Đào Đặng Công Trung trong một lần đang rong ruổi khắp các ngõ ngách của Sơn Trà (Đà Nẵng) để nhặt rác, nhìn anh trông giống một nhân viên môi trường hơn là Giám đốc Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và du lịch Mân Thái bởi làn da rám nắng cùng chiếc áo thun, quần lửng, đi cùng là chiếc xe máy cũ, lỉnh kỉnh hàng đống túi rác.

Anh Trung kể, quê gốc ở Hội An nhưng đã “phải lòng” Sơn Trà từ thời bán đảo xinh đẹp này chưa được nhiều người biết. Với hệ sinh thái biển phong phú và khá nguyên sơ, du khách khắp nơi tìm đến đây ngày càng nhiều. Thế nhưng, tỷ lệ thuận với lượng khách là rác thải ngày càng tăng lên. Yêu thương từng con cá, ngọn cỏ ở Sơn Trà, hàng ngày phải chứng kiến bán đảo này phải oằn mình gánh chịu đủ loại rác thải, từ vỏ lon, hộp nhựa, ni lông…, năm 2011 anh quyết định đi nhặt rác.

Để duy trì việc làm này, anh tự xây dựng lịch trình đều đặn. Mùa mưa, anh dọn rác quanh các tuyến đường, khu vực rừng Sơn Trà và vùng phụ cận. Đến mùa hè, khi biển lặng, anh chuyển sang lặn biển nhặt rác dưới đáy đại dương. Mỗi lần lặn, số rác đưa lên bờ thường từ 15 đến 20kg, có những ngày lên tới gần 50kg, chủ yếu là chai nhựa, lon nước, túi ni lông, dây câu và lưới đánh cá bỏ đi.

Điều khiến anh trăn trở không chỉ là lượng rác ngày càng nhiều mà còn là những tổn thương âm thầm của hệ sinh thái biển. Với anh, san hô giống như những khu rừng nguyên sinh dưới đáy đại dương, nhưng nhiều năm qua lại đang bị những tấm “lưới ma”, dây câu bỏ quên siết chặt khiến chúng gãy vụn hoặc chết dần.

Bởi vậy, ngoài việc nhặt rác, anh còn tự nhận thêm một nhiệm vụ khác là giải cứu san hô. Nhiều năm nay, anh kiên trì lặn xuống đáy biển để cắt bỏ những đoạn lưới, gỡ từng dây câu mắc vào các rạn san hô. Công việc đòi hỏi sự cẩn trọng bởi chỉ một thao tác mạnh tay cũng có thể làm tổn thương hệ sinh thái dưới nước.

“San hô rất nhạy cảm. Mình phải thật nhẹ nhàng để vừa xử lý được rác vừa không ảnh hưởng đến chúng”, anh nói.

Có thời điểm bạn bè cho rằng anh “gàn dở”, người lạ lại nghĩ anh làm màu. Nhưng điều đó chưa bao giờ khiến người đàn ông ấy chùn bước. Mục đích lớn nhất của anh là để mọi người nhìn thấy những việc mình làm rồi dần thay đổi nhận thức về môi trường. Rác thải không chỉ ảnh hưởng đến cảnh quan mà còn tác động trực tiếp đến sức khỏe con người và hệ sinh thái.

“Tôi luôn tin rằng thiên nhiên rất bao dung. Nếu con người biết dừng lại, biết sửa sai và thay đổi cách ứng xử với môi trường thì thiên nhiên sẽ có cơ hội hồi phục”, anh Trung chia sẻ.

“Hệ sinh thái” hàng ngàn người nhặt rác

Hơn một thập kỷ lặng lẽ nhặt rác, lặn biển giải cứu san hô và bền bỉ với hành trình giữ màu xanh cho Sơn Trà, điều anh Đào Đặng Công Trung nhận lại không chỉ là những bãi biển sạch hơn hay những rạn san hô dần hồi sinh, mà còn là sự đồng hành của một cộng đồng ngày càng lớn mạnh, cùng chung tình yêu với thiên nhiên và khát vọng bảo vệ môi trường.

Từ những hoạt động ban đầu mang tính cá nhân, đến nay, quanh hành trình của anh đã dần hình thành một “hệ sinh thái” tình nguyện với hàng nghìn người tham gia. Từ các câu lạc bộ chèo SUP, kayak đến nhóm yêu biển Danang Free Diving với hơn 3.500 thành viên ở nhiều độ tuổi khác nhau, tất cả đều gặp nhau ở điểm chung là mong muốn góp một phần công sức để giữ gìn môi trường biển và rừng Sơn Trà thông qua những việc làm thiết thực như thu gom rác ven bờ, lặn biển nhặt rác hay tham gia các hoạt động làm sạch môi trường.

“Từ vài chục người hưởng ứng ban đầu, đến nay cộng đồng đã lên đến hàng nghìn người. Mọi người đều tham gia trên tinh thần tự nguyện và các hoạt động đều có sự phối hợp, cho phép của địa phương”, anh Trung chia sẻ.

Sự lan tỏa ấy, theo anh Trung, không chỉ đến từ những chiến dịch dọn rác mà còn bắt nguồn từ việc giúp nhiều người nhìn rõ hơn những vấn đề môi trường đang hiện hữu từng ngày. Là người làm du lịch nhiều năm, điều khiến anh trăn trở không chỉ nằm ở lượng rác thải ngày một nhiều hơn mà còn ở hình ảnh du khách quốc tế đến Việt Nam rồi trực tiếp tham gia dọn rác tại các điểm du lịch.

“Có thể họ thấy việc nhặt rác là trải nghiệm thú vị, nhưng với tôi điều đó không vui chút nào. Biển giống như ngôi nhà của mình. Nhà mình thì mình phải dọn dẹp sạch sẽ, chứ không thể để khách đến chơi rồi làm thay việc đó”, anh nói.

Từ những năm tháng gắn bó với biển, anh Trung nhận ra bảo vệ môi trường không thể chỉ trông chờ vào một vài cá nhân tâm huyết mà cần sự thay đổi từ cả cộng đồng. Theo anh, điều đó không bắt đầu từ những việc quá lớn lao mà đến từ những thay đổi rất nhỏ trong thói quen hằng ngày như hạn chế nhựa dùng một lần, không xả rác bừa bãi hay xây dựng ý thức ứng xử văn minh với môi trường.

“Không có người xả rác sẽ không có người đi nhặt rác. Tôi sẽ gắn bó với công việc này đến khi sức khỏe còn cho phép, nhưng điều mong nhất vẫn là một ngày nào đó không còn người vứt rác nữa”, anh chia sẻ.

Anh cũng mong người trẻ hiểu rằng bảo vệ môi trường biển không chỉ vì thiên nhiên mà còn vì tương lai của chính mình. Một vùng biển sạch không chỉ giúp hệ sinh thái được bảo vệ mà còn tạo nền tảng cho du lịch phát triển bền vững, sinh kế người dân ổn định hơn và chất lượng cuộc sống cộng đồng được nâng lên.

“Hãy yêu thiên nhiên như yêu chính cuộc sống của mình. Đừng đợi đến khi biển đầy rác, san hô chết hết, cá không còn nữa mới thấy tiếc, bởi khi đó có thể đã quá muộn”, anh Trung nói.

Theo anh, bên cạnh nỗ lực từ cộng đồng, vai trò của các cơ quan quản lý cũng rất quan trọng. Cần có những giải pháp mạnh mẽ hơn trong quản lý rác thải, xử lý nghiêm các hành vi xâm hại môi trường biển, đồng thời khuyến khích và hỗ trợ những mô hình bảo vệ môi trường từ cộng đồng để tạo ra sự thay đổi bền vững.

Sau hơn một thập kỷ bền bỉ với hành trình giữ màu xanh cho biển, anh Trung vẫn tin rằng những thay đổi lớn luôn bắt đầu từ những điều nhỏ bé. Một món rác được nhặt lên, một chiếc túi nhựa được thay thế hay một thói quen sống được thay đổi đều có thể tạo nên khác biệt khi được nhân lên bằng ý thức và trách nhiệm của cả cộng đồng.

Lan Anh (nongnghiepmoitruong.vn)