VBĐVN.vn - Đoàn công tác liên ngành khảo sát hoạt động trên biển, ven bờ và công tác bảo vệ môi trường tại đặc khu Phú Quý.

Vừa qua, tại Đặc khu Phú Quý, tỉnh Lâm Đồng, Cục Biển và Hải đảo Việt Nam phối hợp Vụ Pháp chế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) và Bộ Tham mưu Cảnh sát biển Việt Nam tổ chức khảo sát, nắm bắt tình hình các hoạt động trên biển và ven bờ khu vực biển tại địa phương.

Kiểm soát các nguồn thải

Tại buổi làm việc với Đoàn công tác, Phó Chủ tịch UBND Đặc khu Phú Quý Nguyễn Văn Linh cho biết, Phú Quý là địa bàn hải đảo có vị trí quan trọng về kinh tế, quốc phòng, an ninh. Các hoạt động khai thác, nuôi trồng thủy sản, du lịch, vận tải biển, hoạt động tại cảng, sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt của người dân đều có mối quan hệ chặt chẽ với tài nguyên, môi trường biển.

Đặc thù không gian đảo, nguồn tài nguyên đất, nước ngọt và diện tích tiếp nhận chất thải có giới hạn đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt chẽ các nguồn thải phát sinh trên đất liền và trên biển.

Thời gian qua, Đặc khu Phú Quý đã ban hành và triển khai nhiều kế hoạch về quản lý, tái sử dụng, tái chế, xử lý và giảm thiểu chất thải nhựa; phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn; quản lý, thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải xây dựng.

Địa phương cũng tăng cường tuyên truyền, vận động người dân, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và các tổ chức, cá nhân hoạt động trên biển hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, không xả rác xuống biển.

Đối với các tàu vận tải hành khách tuyến Phú Quý - Phan Thiết, địa phương yêu cầu trang bị dụng cụ thu gom chất thải sinh hoạt, thay túi nilon đựng chất thải sang túi giấy và tuyên truyền không mang rác thải nhựa lên đảo. Các cano đưa khách tham quan Hòn Tranh, khu vực lồng bè được quán triệt không để du khách mang sản phẩm nhựa, túi nilon vào khu vực này.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Đặc khu đã kiểm tra 9/9 cơ sở lồng bè kinh doanh hoạt động trên biển. Qua kiểm tra, các cơ sở cơ bản thực hiện biện pháp thu gom chất thải theo yêu cầu.

Công tác vệ sinh môi trường được triển khai thường xuyên. Địa phương đã tổ chức 5 đợt ra quân tổng vệ sinh với gần 1.000 người tham gia; thu gom, xử lý rác tại các tuyến đường, khu công cộng định kỳ hằng tháng, khối lượng khoảng 5 tấn/đợt. Bảy trường hợp đổ rác không đúng quy định đã bị xử lý vi phạm hành chính.

Tỷ lệ thu gom rác thải sinh hoạt trên địa bàn ước đạt 90%. Rác sau thu gom được vận chuyển đến Nhà máy xử lý rác Phú Quý. Các cơ sở phát sinh chất thải nguy hại được yêu cầu phân loại, thu gom, lưu giữ và chuyển giao cho đơn vị có chức năng xử lý theo quy định.

Tuy nhiên, công tác bảo vệ môi trường tại Đặc khu vẫn gặp khó khăn do không gian đảo và hạ tầng thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải còn hạn chế. Lượng chất thải sinh hoạt phát sinh từ du lịch, dịch vụ tăng vào thời điểm cao điểm; rác từ hoạt động trên biển và rác trôi dạt vào bờ nhiều. Địa phương cũng còn thiếu phương tiện xử lý sự cố tràn dầu trên biển.

Sẽ xây dựng bộ dữ liệu quản lý nguồn thải vùng biển, đảo

Tại buổi làm việc, Thượng tá Vũ Chí Công, Phó Trưởng phòng Cứu hộ cứu nạn và Bảo vệ môi trường, Bộ Tham mưu Cảnh sát biển Việt Nam đề nghị Đặc khu tăng cường phối hợp với các lực lượng đóng quân trên địa bàn, bảo đảm an ninh, trật tự và đẩy mạnh tuyên truyền về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) đối với tàu đánh bắt xa bờ.

Theo ông Lại Đức Ngân, Trưởng phòng Kiểm soát tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, Cục Biển và Hải đảo Việt Nam, các cơ quan chức năng sẽ xây dựng bộ dữ liệu quản lý nguồn thải, trong đó có nguồn thải vùng biển, đảo.

Trưởng Đoàn công tác, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Hoàng Trường Sơn đánh giá cao sự chủ động của Đặc khu Phú Quý trong bảo vệ môi trường, nhất là công tác tuyên truyền, phòng, chống vi phạm IUU. Ông đề nghị Đặc khu tiếp tục cụ thể hóa các nghị quyết của Chính phủ, Tỉnh ủy và UBND tỉnh Lâm Đồng trong phát triển kinh tế-xã hội gắn với bảo vệ môi trường biển, đảo; chủ động triển khai các nhiệm vụ giai đoạn 2026-2030, nhất là quan trắc môi trường nước biển, trầm tích ven bờ, nước dưới đất, ứng phó xâm nhập mặn.

Đồng thời, Đặc khu cần nghiên cứu, triển khai hiệu quả các nhiệm vụ về Khu bảo tồn biển Phú Quý, quan trắc môi trường nuôi biển và định hướng chuyển đổi công nghệ nuôi biển phù hợp; tăng cường quản lý hệ thống lồng bè nuôi trồng thủy sản và cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống trên biển.

Đoàn công tác đề nghị các cơ sở thực hiện đầy đủ yêu cầu về thu gom chất thải sinh hoạt, nước thải, không xả thải trực tiếp xuống biển; kiểm soát chặt phương tiện cano, lượng khách du lịch tại Hòn Tranh và các điểm du lịch, hạn chế đưa túi nilon, sản phẩm nhựa dùng một lần vào khu vực bảo tồn và các đảo nhỏ. Đối với kiến nghị của Đặc khu, ông Hoàng Trường Sơn đề nghị lực lượng Cảnh sát biển quan tâm, có hỗ trợ thiết thực, nhất là trong xử lý, ứng phó sự cố tràn dầu trên biển.

Nguyễn Trần Liêm (nongnghiepmoitruong.vn)